شکم نوزادان به طور طبیعی باد دارد اما شما می‌توانید راه‌های پیشگیری از تولید باد شکم نوزاد را به کار بگیرید تا کوچولویتان احساس راحتی کند. اما چگونه؟ کسانی که به تازگی پدرومادر شده‌اند اغلب از شنیدن صداهای بلندی که از شکم نوزاد بیرون می‌آید شگفت‌زده می‌شوند. در حقیقت نوزادان می‌توانند یک ارکستر پرسر و صدای به تمام معنا باشند و باد شکم نیز اغلب بخشی از این دم و دستگاه محسوب می‌شود. این یک رخداد طبیعی و معمول در نوزادان است و اگرچه برخی نوزادان به نظر مشکلی در بیرون دادن باد شکم ندارند اما سایرین ممکن است اندکی در دفع باد شکم دچار مشکل شوند. در این مطلب نحوه شناسایی باد شکم نوزاد و کمک به او برای دفع این باد شرح داده شده است.

بیشتر بخوانید:  ۱۰ نوع از شایع ترین بیماری های کودکان را بشناسید و آماده باشید

علائم باد شکم در نوزادان چیست ؟
باد شکم در نوزاد

نوزادان صرفا نمی‌توانند به ما بگویند که چه زمانی نیاز به دفع باد شکم دارند پس مانند سایر موارد مرتبط به کودکان، کشف موردی که سبب ناراحتی نوزادتان شده است اغلب یک فرایند پیچیده محسوب می‌شود اما قبل از اینکه باد شکم را مقصر بدانید لازم است مواردی را مدنظر داشته باشید.

بیشتر بخوانید: داروهای ملین برای کودکان ؛ رفع یبوست در دوران خداحافظی با پوشک

هر نوزادی یک نوزاد با باد شکمی است. آری براون (Ari Brown)، پزشک متخصص کودکان مستقر در آستین (Austin) مرکز ایالت تگزاس و مولف کتاب نوزاد ۴۱۱ می‌گوید:

نوزادان تمام روز را مشغول خوردن هستند. بنابراین بشقاب‌های غذا مدام پر و خالی می‌شوند و بی نهایت باد شکم در نوزاد تولید می‌کنند. تکرر باد شکم به طور طبیعی عاملی برای نگرانی نیست. نوزادان پرسروصدا ممکن است کاملا نرمال نیز باشند.

برخلاف بزرگسالان، نوزادان باد شکم را با اندکی نزاکت کمتر و اشتیاق فراوان دفع می‌کنند. نوزاد هنگام نیاز به دفع باد شکم ممکن است ناراحت به نظر برسد یا صرفا سر و صدا کند اما اینکه نوزاد واقعا به دلیل باد شکمی دچار ناراحتی شود یک مساله نادر است. این نمایش زنده می‌تواند تنها جزئی از رفتار معمول و بامزه هنگام دفع باد شکم باشد اما اگر مشکوک هستید که سروصدای اضافی نوزاد به دلیل وجود ناراحتی در شکم او است و او به خود می‌پیچد و پاهایش را تکان می‌دهد پس ممکن است مقداری باد شکم داشته باشد که قادر به دفع آن نیست. بهترین روش برای تایید شکتان استفاده از برخی تکنیک‌های دفع باد شکم است. جنیفر شو (Jennifer Shu)، پزشک متخصص کودکان مستقر در آتلانتا و یکی از مولفین کتاب مبارزات غذایی می‌گوید:

اگر بعد از دفع باد حال او خیلی بهتر از قبل به نظر رسید پس این یعنی مشکل باد شکم بوده است. یعنی شما تشخیص درستی دادید. دفعات بعدی هم باید حواستان باشد.

چگونه باد شکم نوزاد را خالی کنیم ؟

اگر یک نوزاد با شکم باددار در دستتان دارید بدانید چندین راه وجود دارد که بتوان برای کمک به دفع باد شکم او به‌ کاربرد.

تخلیه باد شکم نوزاد

نخست نوزاد را روی یک سطح صاف قرار دهید. به طوری که شکمش پایین قرار بگیرد. بالاتنه او را اندکی به سمت شکمش خم کنید. سپس مراحلی را که در تصویر فوق می بینید به ترتیب اجرا کنید:

حرکت ساعت: صفحه یک ساعت را روی شکم نوزاد خود تصور کنید. حرکت دست خود را از ساعت هفت یا هشت، و از چپ به راست شروع کنید. با دست خود تصویر نیمه ماه را روی شکم نوزاد بکشید. دست ها را یکی بعد از دیگری حرکت دهید و به آرامی به شکم فشار بیاورید.

پدال زدن: از لبه پهن، بلند و صورت رنگی کف دست خود استفاده کنید و در زاویه افقی روی شکم نوزاد حرکت دهید. به آرامی از زیر قفسه سینه شروع کنید و دست ها را به دنبال هم در طول شکم بکشید.

فولینگ: سطح دو انگشت شست خود را در دو طرف شکم نوزاد و بالای ناف او قرار دهید. به آرامی به داخل فشار دهید و انگشت ها را از هم دور کنید.

دوستت دارم (I Love U): از سمت راست شکم نوزاد خود شروع کنید. با دست حرف I انگلیسی را بکشید. سپس حرف L را بکشید. از سمت چپ و بالای شکم شروع کنید. دست خود را از وسط شکم عبور دهید و به پائین و سمت راست ببرید. کار را با کشیدن یک U برعکس به پایان برسانید. از گوشه سمت چپ و پائین شکم شروع کنید، دست خود را به سمت بالا حرکت دهید. در امتداد نیم تنه دور ناف بچرخید، و دست خود را به پائین سمت راست شکم ببرید.

رقصیدن: درست از سمت چپ و بالای ناف شروع کنید. به آرامی انگشت اشاره و انگشت میانه خود را از وسط نیم تنه عبور دهید وبه سمت راست ببرید.

بیشتر بخوانید: چرا کودکت گریه می کند؟

اگر هنوز نوزادتان احساس ناراحتی می‌کند ممکن است بخواهید تا با پزشک متخصص کودکان در مورد استفاده از قطره‌‌های دفع باد شکم مشورت کنید. دکتر شو می گوید:

گفته‌ می‌شود که برخی نوزادان به مصرف قطره‌های ضد بادشکم بدون تجویز پزشک که حاوی سیمتیکون (simethicone) هستند واکنش خوبی نشان می‌دهند. محصولات موجود با این ترکیبات دارویی شامل قطره‌های دفع باد شکم گریبر (Gerber)، میلیکون (Mylicon) و فازیم (Phazyme) می‌شوند.

گزینه دیگر پیش‌روی شما درنظر گرفتن عامل ایجادکننده باد شکم اضافی در نوزاد است. اینکه آیا می‌توان از همان ابتدا مانع ورود حباب‌های هوا به داخل بدن نوزاد شد یا خیر.

علت بروز باد شکم نوزاد چیست و راه‌های پیشگیری از آن کدام ها هستند ؟

راه‌کارهای پیشگیری از ایجاد باد شکم نوزاد را به‌کار ببندید

کاری کنید نوزاد آروغ بزند

زمان غذا دادن به نوزاد می‌تواند همراه با گریه فراوان، بلعیدن ناقص غذا و حریصانه خوردن شیر باشد. به عبارت دیگر یعنی ورود مقادیر زیادی هوا به درون معده کودک که خود را به تدریج در شکل آروغ زدن یا باد شکم نشان می دهد. درحین اینکه راحتی ناشی از آروغ زدن ممکن است به سرعت بروز پیدا کند اما هوایی که به عنوان باد شکم خارج می‌شود نخست باید یک مسیر طولانی را درون روده‌های نوزاد طی کند. کمی بیشتر مراقب آروغ زدن نوزاد در طول غذا دادن و بعد از آن باشید. ببینید که می‌توانید تا حدی از تجمع بادشکم نوزاد پیشگیری کنید یا خیر.

بیشتر بخوانید: ۹ حقیقت که همه والدین باید درباره آسم کودکان بدانند

اجازه دهید شیر جا بیفتد

نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می‌شوند بیشتر مستعد فرو بردن مقادیر فراوانی از حباب‌های هوا به داخل شکم خود هستند. برای غلبه بر این شرایط شیشه را کمی خم کنید تا تمام پستانک آن پر از شیر شود. در غیر اینصورت نوزاد هوا را خواهد بلعید. بلعیدن زیاد هوا به طور بالقوه به معنی تولید بیشتر باد شکم است. اگر از پودر شیرخشک برای تغذیه نوزادتان استفاده می‌کنید قبل از دادن آن به نوزاد نخست اجازه دهید شیرخشک در داخل شیشه جا بیفتد. تکان‌دادن‌های زیاد شیشه‌ شیر اغلب سبب می‌شود که حباب‌های هوا در بالای پودر شیرخشک نمایان شوند. شیرخشک های آماده و به ویژه شیشه‌شیرهای روزنه‌دار نیز ممکن است به کاهش میزان حباب‌های هوا در شیشه کمک کنند.

بیشتر بخوانید: چگونه تشخیص دهیم تب کودک خطرناک است؟

زاویه گرفتن شیشه‌شیر را تنظیم کنید

هنگام تغذیه نوزاد اطمینان حاصل کنید سر او بالاتر از شکمش قرار گرفته باشد. شما باید نوزاد را در وضعیتی نگه دارید که اجازه دهد مایع به آرامی به سمت پایین جاری شود. در حالی که حباب‌های هوا به سمت بالا حرکت کنند. اگر حباب‌ها را نزدیک به سطح مایع نگه دارید در اینصورت وسیله طبیعی و آسان برای خروج بادشکم، آروغ زدن نوزاد است. حباب‌های محبوس احتمالا به شکل بادشکم خارج خواهند شد.

فهرست غذاهای مصرفی را بررسی کنید

برخی از انواع غذاها، به ویژه آن‌هایی که بلعشان سخت‌تر است، به تولید بادشکم اضافی معروف هستند. معرفی غذاهای جامد می‌تواند به طور قطع سبب تغییر شرایط در دنیای باد شکم نوزاد شود. بنابراین اگر با یک نوزاد به طور خاص پرسر و صدا یا دارای باد شکم مزمن سروکار دارید ممکن است ایده خوبی باشد که نگاهی به رژیم غذایی او و خودتان داشته باشید. غذاهای تولیدکننده بادشکم که خورده می‌شود در سینه مادر تبدیل به شیر می‌شود. این امر ممکن است به معنی ایجاد باد اضافی در شکم نوزاد باشد. همان غذاهایی که در یک بزرگسال می‌تواند عامل باد شکمی شود، اگر مادر مصرف کند تاثیر آن در نوزاد دیده خواهد شد.

این مقاله در بهار ۱۴۰۰ توسط تیم تولید محتوای کودکت مورد بازبینی قرار گرفته است.