دوران بارداری برای هر خانمی با فرازونشیب‌های خاصی همراه است و یکی از این چالش‌ها بروز لکه‌های پوستی باداری است که به نام ملاسما شناخته می‌شود. توجه داشته باشید که سوای تغییرات معمولی که در دوران بارداری در بدن شما رخ می‌دهند، بعضی از این تغییرات خود را در صورت و پوستتان نمایان می‌کنند. ملاسما، به‌طور ویژه، از آن دسته مشکلاتی است که پوست صورت شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این مقاله همراه باشید تا با علت‌های بروز لک‌های پوستی و روش‌های پیشگیری از آن در دوران بارداری بیشتر آشنا شوید.

آنچه در این مقاله میخوانید:

ملاسما چیست؟

ملاسما یکی از شایع‌ترین انواع عارضه‌های پوستی است که خود را با لک‌های رنگی و تیره بر روی پوست نشان می‌دهد. این بیماری پوستی بیشتر در خانم‌های باردار دیده می‌شود، اما می‌تواند بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از خانم‌ها را درگیر کند. این لکه‌های تیره نامتقارن در درجه اول روی گونه‌ها، پیشانی، بینی یا لب‌ها ظاهر می‌شوند. بااین‌حال، در برخی از موارد، چنین لکه‌های پوستی بارداری ممکن است روی گردن، ساعد یا مناطقی از پوست که در معرض نور آفتاب‌اند هم دیده شوند.

ملاسما با چه نام‌های دیگری شناخته می‌شود؟

ملاسما یا هایپرپیگمنتیشن پدیده شایعی است که با نام‌های دیگری مانند کلواسما یا ماسک بارداری شناخته می‌شود. این بیماری می‌تواند زیبایی ظاهری تازه‌مادران را تحت تأثیر قرار دهد. بااین‌حال، این عارضه نه دردناک است و نه سلامتی خانم باردار را تهدید می‌کند.

چه کسانی به ملاسما مبتلا می‌شوند؟

به‌طورکلی زنان بیشتر از مردان به این عارضه پوستی مبتلا می‌شوند و این بیماری بیشتر در بازه سنی ۲۰ تا ۴۰ سال برای خانم‌ها اتفاق می‌افتد. همچنین افرادی که پوست قهوه‌ای‌رنگ یا برنزه دارند بیشتر در معرض ابتلا به ملاسما خواهند بود. بااین‌حال، این عارضه به‌ندرت در افراد با پوست بسیار تیره یا بسیار روشن دیده می‌شود.

علت‌های بروز لکه‌های پوستی بارداری

  • نور خورشید

بودن در معرض نور آفتاب یکی از دلایل اصلی بروز بیماری ملاسماست. دلیل این موضوع آن است که پرتوهای فرابنفش نور خورشید باعث تولید ملانین می‌شوند و درنتیجه شانس بروز کلواسما را افزایش می‌دهند.

  • تغییرات هورمونی

گاهی اوقات ملاسما به دلیل تغییرات هورمونی در بارداری اتفاق می‌افتد. اوج گرفتن هورمون استروژن در بدن می‌تواند باعث تحریک و افزایش تولید ملانین شود و درنتیجه این عارضه پوستی را در خانم‌ها ایجاد کند.

  • وراثت

اگر مادر شما به ملاسما مبتلا بوده، احتمال زیادی وجود دارد که شما هم این بیماری را تجربه کنید. به این دلیل که افراد با پوست قهوه‌ای بیشتر از افراد با پوست سیاه یا سفید در معرض ابتلا به این عارضه‌اند. بنابراین اگر بستگان شما در طول بارداری تجربه ملاسما را داشته‌اند، خطر ابتلای شما به این بیماری از دیگران بیشتر است، گرچه ممکن است اصلاً به آن مبتلا نشوید.

علائم ملاسما

قسمت‌های مبتلای پوست شما رنگی تیره‌تر از پوست سالمتان دارد. این لکه‌های تیره و نامتقارن ممکن است در یک طرف یا هر دو سمت صورتتان دیده شود و شما ممکن است این لکه‌ها را در قسمت‌های دیگری از بدنتان مانند پیشانی، چانه، بینی و گونه‌ها نیز مشاهده کنید.

بهتر است در صورت دیدن چنین لکه‌هایی روی پوستتان به پزشک مراجعه کنید. پزشک عمومی ممکن است برای دریافت تشخیص دقیق‌تر یا دوره درمانی مناسب شما را به متخصص پوست یا درماتولوژیست ارجاع دهد.

ملاسما چطور تشخیص داده می‌شود؟

بیشتر اوقات، پزشک با نگاه کردن به لکه‌های پوستی‌تان تشخیص می‌دهد که آیا به ملاسما مبتلا شده‌اید یا خیر. با‌این‌حال، در بعضی موارد، پزشک آزمایش لامپ وود را انجام می‌دهد. در این تست، از یک نوع چراغ خاص برای مشاهده دقیق پوست استفاده می‌شود. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند تا با بررسی تعداد لایه‌های پوستی درگیر، وجود هرگونه عفونت باکتریایی یا قارچی را بررسی کند.

همچنین، اگر پزشکتان احتمال وجود بیماری پوستی جدی را بدهد، ممکن است انجام نمونه‌برداری را به شما توصیه کند. این روش تهاجمی شامل برداشتن یک بافت کوچک از پوست آسیب‌دیده و سپس مطالعه آن است.

آیا این لکه‌های پوستی بارداری قابل درمان است؟

در اغلب مواقع، پزشک برای درمان لک‌های پوستی بارداری چند روش زیر را به شما پیشنهاد می‌دهد:

  • درمان‌های موضعی

برای کم‌رنگ یا محو کردن لکه‌های پوستی ناشی از ملاسما، پزشک ممکن است انواع کرم‌ها یا پمادها را به شما پیشنهاد دهد. برخی از این پمادها در ترکیبات خود اسید کوجیک، اسید اسکوربیک یا عصاره سویا دارند.

  • داروهای خوراکی

پزشک ممکن است برای کنترل بیماری شما و جلوگیری از گسترش آن داروهایی را در شکل قرص یا کپسول تجویز کند.

  • گزینه‌های درمانی رویه‌ای

گاهی اوقات، پزشک روش‌هایی مانند لایه‌برداری شیمیایی یا لیزر لکه‌های پوستی را به شما پیشنهاد می‌دهد.

  • اقدامات کلی یا گزینه‌های درمانی

به‌غیراز گزینه‌های درمانی مطرح‌شده، پزشک ممکن است اقدامات درمانی کلی را برای مقابله با این بیماری به شما پیشنهاد دهد. استفاده از ضدآفتاب‌هایی با SPF وسیع‌تر، استفاده از پوشش‌دهنده‌های آرایشی، قطع هرگونه روش پیشگیری از بارداری هورمونی و اقداماتی از این دست در این گروه قرار می‌گیرند.

  • جلوگیری از بدتر شدن وضعیت

زمانی که با چنین عارضه پوستی مواجه می‌شوید، قطعاً یکی از نخستین قدم‌های شما جلوگیری از بدتر شدن وضعیت پوستتان است. شما می‌توانید این کار را با محدود کردن قرارگیری در معرض نور خورشید، کنار گذاشتن صابون‌هایی که پوستتان را تحریک می‌کنند، پرهیز از مواد برنزه‌کننده و کارهای مشابهی که باعث تشدید بیماری می‌شوند انجام دهید.

چگونه می‌توانید لکه‌های پوستی بارداری را کاهش دهید؟

استفاده از ضدآفتاب یکی از بهترین راه‌ها برای رفع اثرات مضر نور خورشید است. همان‌طور که گفته شد قرار گرفتن در معرض نور آفتاب باعث تولید ملانین می‌شود. از سوی دیگر بارداری هم پوست را حساس‌تر می‌کند و این موضوع تولید ملانین را افزایش می‌دهد. بنابراین، استفاده از ضدآفتاب را حتی در روزهای بارانی فراموش نکنید.

  • فولات مصرف کنید

فولات یا ویتامین ب۹ یکی از ویتامین‌هایی است که سلامت پوست شما را حفظ می‌کند و احتمال بروز ملاسما را کاهش می‌دهد. بنابراین، به‌غیراز مصرف مکمل‌های حاوی فولات، سعی کنید که غذاهای غنی از این ویتامین را هم در رژیم غذایی خود بگنجانید. پاستا، برنج، خانواده مرکبات و اسفناج ازجمله غذاهایی‌اند که این ویتامین را درون خود دارند.

  • وکس نکنید

ازآنجاکه پوست شما در دوران بارداری حساس‌تر است، از وکس کردن پوستتان در این مدت پرهیز کنید. چراکه وکس باعث التهاب پوستتان می‌شود و ملاسما را تشدید می‌کند.

  • از محصولاتی استفاده کنید که مناسب پوست شما هستند

در دوران بارداری از آن دسته از محصولات مراقبت از پوست استفاده کنید که مناسب پوست‌های حساس‌اند. این کار به کاهش علائم ملاسما کمک می‌کند.

  • از آرایش کمک بگیرید

در بازار محصولاتی آرایشی موجودند که ترکیباتشان برای پوست‌های لکه‌دار مناسب است. این محصولات پوست شما را به‌خوبی پوشش می‌دهند و به پنهان کردن لکه‌های پوستی کمک می‌کنند.

آیا لک‎‌های پوستی بارداری به‌خودی خود برطرف می‌شوند؟

خیالتان راحت! در اغلب مواقع، ملاسما بلافاصله پس از تولد نوزاد و گاهی اوقات پس از اتمام دوران شیردهی خودبه‌خود درمان می‌شود. بااین‌حال، حتی اگر این اتفاق نیفتاد، نگران نشوید و با پزشکتان مشورت کنید. پزشک، بسته به شدت و تعداد لکه‌های پوستی، یکی از روش‌های درمانی گفته‌شده را به شما پیشنهاد می‌دهد.

بارداری، یکی از زیباترین مراحل در زندگی بسیاری از خانم‌هاست. بااین‌حال، بسیاری از زنان لک‌های پوستی را در این دوران تجربه می‌کنند و این مشکل غالباً پس از تولد نوزاد برطرف می‌شود. به‌علاوه، روش‌های درمانی متعددی هم برای مقابله با ملاسما وجود دارند. از یاد نبرید که شما می‌توانید تمامی دغدغه‌های مرتبط با بارداری را با پزشکتان در میان بگذارید و از راهنمایی‌های او بهره‌مند شوید.