سبک های فرزند پروری والدین روی زندگی فرزندشان اثرات مختلفی دارد. شیوه‌ای که خانواده‌ها برای تربیت فرزندان خود به کار می‌گیرند، هم روی مسائل جسمانی مثل وزن و رشد کودکان تاثیر می‌گذارد و هم روی شکل‌گیری رفتارها و واکنش‌هایی که در زندگی از خود بروز می‌دهند.

برای مثال، سبک های فرزند پروری والدین مشخص می‌کند که کودک نسبت به خود چه احساسی دارد و چگونه خود را می‌شناسد. محققان ۴ نوع کلی از سبک های فرزند پروری را معرفی می‌کنند: والدین سخت‌گیر، والدین توانا، والدین سهل‌گیر و والدین پریشان.

والدین سخت‌گیر چه ویژگی‌هایی دارند؟

سبک های فرزند پروری - والدین سخت گیر

بیشتر بخوانید: تربیت کودک محور و دادن اختیار عمل به کودکان یا روش سخت گیرانه؟

والدین سخت‌گیر معمولا ویژگی‌های زیر را در تربیت کودکان خود به کار می‌گیرند. شما هم در این دسته قرار می‌گیرید؟

  • آنها مدام بچه‌ها را زیر نظر می‌گیرند و بیش از آنکه به حرف‌های کودکان گوش بدهند، به کنترل کردن آنها می‌پردازند.
  • آنها نسبت به قوانینی که در خانه وضع می‌کنند به شدت حساس و سخت‌گیر هستند.
  • آنها به احساسات کودک زیاد اهمیت نمی‌دهند.

سخت‌گیری یکی از سبک های فرزند پروری است که در آن به هیچ‌کس اجازه عدول از مقررات و قوانین داده نمی‌شود. مرغ این والدین یک پا دارد و هیچ استثنایی در اجرای قوانین آنها وجود ندارد. والدین این سبکی معمولا جمله معروفی دارند: «چون من این‌طور میگم».

اگر کودک از آنها علت قوانین سفت و سختی را که وضع کرده‌اند، جویا بشود، بدون هیچ منطقی جمله فوق را به کار می‌برند. آنها هیچ‌ علاقه‌ای به مذاکره و گفتگو با فرزندان خود ندارند.

در این سبک از سبک های فرزند پروری، کودک در هیچ‌ یک از تصمیمات و چالش‌ها مشارکتی ندارد. پیروی و چشم گفتن تنها کاری است که از فرزندان انتظار می‌رود. یکی از نکات منفی این نوع از تربیت، این است که به کودکان راه‌های درست انجام کارهای مختلف آموزش داده نمی‌شود. در عوض برای آموزش از تنبیه کمک گرفته می‌شود.

به عبارت دیگر، ایجاد احساس گناه درباره اشتباهات صورت‌گرفته، کودک را از تکرار خطایی که کرده‌ است، بازخواهد داشت. اما آموزشی اساسی در کار نخواهد بود. اطاعت بی‌چون و چرای فرزندان از قوانین باعث می‌شود که در آینده مشکلاتی را تجربه کنند. عزت نفس این کودکان در خطر است و اگر هم در آینده به فردی تابع بدل نشوند، عقده‌های درونی‌شان به شکل پرخاش و تهاجم بروز پیدا خواهد کرد.

والدین توانا چگونه فرزندشان را تربیت می‌کنند؟

سبک های فرزند پروری - والدین توانا

بیشتر بخوانید: برای افزایش صمیمیت و ارتباط بهتر با کودک چکار کنیم؟

  • والدین توانا به ایجاد ارتباطی سالم و موثر با فرزندشان اهمیت زیادی می‌دهند.
  • آنها برای قوانینی که در منزل وضع می‌کنند، دلیل دارند و دلایل خود را هم اعلام می‌کنند.
  • آنها با در نظر گرفتن احساسات و روحیه فرزندان، قانون و مقررات وضع می‌کنند.

والدین توانا همان‌طور که عنوان شد، به روحیه و احساسات کودک توجه دارند. آنها از سیستم تشویق هم بهره می‌برند و کودکانی سالم و موفق تربیت می‌کنند. این نوع از تربیت یکی از بهترین سبک های فرزند پروری است. کودکانی که به این سبک، رشد و پرورش پیدا می‌کنند در آینده افرادی مسئول می‌شوند که به راحتی می‌توانند درباره موضوعات مختلف تصمیم‌گیری کنند.

والدین سهل‌گیر چه رفتار و کرداری دارند؟

سبک های فرزند پروری - والدین سهل‌ گیر

  • والدین سهل‌گیر، قوانین و مقرراتی وضع می‌کنند اما برای پای‌بند بودن به آنها فشاری اِعمال نمی‌کنند.
  • آنها عواقب اشتباهات را مدام به کودکان گوشزد نمی‌کنند.
  • آنها معتقد هستند که کودک، بدون مخالفت مداوم والدین بهتر یاد می‌گیرد.

والدین سهل‌گیر خیلی آزاد و رها با مسائل مختلف برخورد می‌کنند. مثلا تنها مواقعی در کارهای کودک دخالت می‌کنند که مشکلی جدی پیش آمده باشد. شعار این والدین این است که: «بچه باید بچگی کنه». این نوع از والدین معمولا چندان سخت‌گیری به خرج نمی‌دهند. اگر کودک گریه و التماس کند، آنها سریعا راضی می‌شوند و در برابر خواسته کودک کوتاه می‌آیند. رفتار دیگری که این والدین از خود نشان می‌دهند، معامله کردن با فرزندان است.

بیشتر بخوانید: روش های کاربردی برای جلوگیری از لوس کردن کودکان

مثلا می‌گویند اگر فلان کار را انجام بدهید، اجازه می‌دهم که این شیرینی را بخوری و… . فرزندان والدینی که از میان سبک های فرزند پروری به سبک آزاد و سهل‌گیر اعتقاد دارند معمولا در آینده دچار کمبود عزت‌نفس می‌شوند و برای پذیرش مسئولیت‌ها آمادگی کافی ندارند. سلامت این کودکان نیز چندان وضعیت خوبی ندارد زیرا به طور مثال، مسواک زدن و… در منزل این کودکان زیاد جدی گرفته نمی‌شود و والدین روی هیچ چیزی سخت‌گیری نمی‌کنند.

والدین پریشان چگونه عمل می‌کنند؟

سبک های فرزند پروری - والدین پریشان

والدین پریشان هم سبکی دیگر از سبک های فرزند پروری را اجرا می‌کنند. این دسته از افراد دارای ویژگی‌های زیر هستند:

  • آنها به درس و مشق فرزندشان رسیدگی نمی‌کنند
  • آنها اغلب نمی‌دانند که برنامه‌های مربوط به فرزندشان از چه قرار است
  • آنها زمان اندکی با فرزندشان می‌گذرانند.

این مدل از والدین به معنای واقعی کلمه سهل‌انگار هستند. آنها به ابعاد مختلف زندگی کودکشان رسیدگی نمی‌کنند. در واقع، انرژی و زمان بسیار اندکی صرف امور تربیتی فرزندان خود می‌کنند. کودکانی که چنین والدینی دارند با مشکلات عدیده‌ای رو به رو می‌شوند.

این طرز برخورد ناشیانه با کودک در تربیت می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. برای مثال: اعتیاد یا مشکلات روحی، گرفتاری‌های اقتصادی و کاری و… . در هر حال، کودکان چنین والدینی در آینده با مشکلات عدیده‌ای رو به رو خواهند بود.

بیشتر بخوانید: شیوه های فرزند پروری؛ چرا سبک فرزند پروری مقتدرانه بهترین روش است؟

آیا هر شخص فقط در یک گروه از سبک های فرزند پروری قرار می‌گیرد؟

والدین ممکن است در موقعیت‌های مختلف در طبقه‌بندی فرزندپروری، جایگاه‌های مختلفی پیدا کنند. بهترین سبک پرورش فرزندان، مورد دومی است که در بالا شرح داده شد. رسیدگی به سلامت، روحیه و امورات مختلف فرزندان نیازمند آگاهی و تلاش است.

اگر شما هم نظر یا تجربه‌ای در زمینه تربیت کودک و سبک های فرزند پروری دارید می‌توانید از طریق قسمت نظرات یا شبکه اجتماعی کودکت با والدین دیگر به اشتراک بگذارید.