متد فِربِر (Ferber Method) چیست؟ متد یا روش فربر یکی از روش‌های خواباندن کودک است که با نام دیگر «اجازه به گریه» نیز شناخته می‌شود. این روش یکی از موضوعات بحث‌برانگیز بین والدین، متخصصان و روانشناسان است. متد فربر نوعی تمرین برای خواب کودکان است که به کودک اجازه می‌دهد گریه کند و سپس به خواب برود. در این مقاله کودکت، به بررسی دقیق‌تر این روش پرداخته شده است.

درجات مختلفی در این تمرین وجود دارد. در شدیدترین نوع آن، به کودک اجازه می‌دهند آنقدر گریه کند تا خوابش ببرد. درجه‌ای معمول و ملایم‌تر روش فربر است. در این روش، والدین در فواصل زمانی مشخص به کودک سر می‌زنند و او را آرام می‌کنند. به‌مرور، این فاصله زمانی بیشتر می‌شود تا زمانی که کودک خودش به‌تنهایی به خواب برود.

متد فربر چیست؟

بسیاری از والدینی که این روش را انتخاب کرده‌اند معتقدند کمی گریه در کوتاه‌مدت نتیجه خوبی دارد. نتیجه طولانی‌مدت این روش خواب راحت برای تمامی اعضای خانواده، به‌خصوص کودک، است.

مادرانی که از این روش استفاده کرده‌اند تجربه مثبتی دارند، یکی از مادرانی که فرزند دوقلو دارد می‌گوید: «چون فرزندانم هر دو در یک اتاق‌اند، زمانی که یکی از آن‌ها گریه می‌کرد، باید سریع او را آرام می‌کردم تا دیگری بیدار نشود، اما این کار واقعا سخت بود. تا اینکه متخصص اطفال روش فربر را پیشنهاد کرد، اما تاکید کرد که این روش، در حالی که بسیار کارآمد است، دشوار نیز هست. همان‌طور که متخصص اطفال گفته بود، این روش بسیار سخت بود، به‌خصوص شب اول. کودکان در اتاق گریه می‌کردند و من باید طبق فواصل زمانی، که از قبل مشخص کرده‌ بودیم، به کودکانم سر می‌زدم، نه زودتر و نه دیرتر. شب اول اصلا نخوابیدم. اما به مرور زمان اوضاع بهتر شد. هر شب، زمان خواب کودکان زودتر و گریه کمتر می‌شد. بعد از مدتی، کودکانم بدون هیچ مشکلی می‌خوابیدند.»

بیشتر بخوانید: خواباندن کودک بدون دردسر در طول شب چه اصولی دارد؟

آیا متد فربر روشی امن است؟

بعضی متخصصان معتقدند گریه طولانی‌مدت کودک خطراتی در پی دارد. آن‌ها معتقدند گریه کردن به مدت زیاد باعث آسیب روانشناختی به نوزاد و ایجاد دلبستگی ناایمن در او می‌شود. یک روانشناس رشد در این زمینه بیان می‌کند که: «پاسخگویی والدین در طول شب به نوزاد باید دو هدف داشته باشد. یکی اینکه به کودک احساس امنیت بدهد؛ یعنی هر زمان که به والدین نیاز دارد، آن‌ها حضور دارند و دیگر اینکه باعث ارتقای خودتنظیمی (به‌خصوص خودتنظیمی برای خوابیدن) در نوزاد شود. پاسخگو بودن والدین در سراسر دوران رشد بسیار مهم است، اما در نظر گرفتن ماهیت پاسخ و اینکه کودک در چه دوره رشدی قرار دارد نیز اهمیت بسیاری دارد.»

به طور کلی، توصیه می‌شود از روش فربر برای نوزادان زیر سه ماه استفاده نشود، چون نوزاد تا این سن در طول شب نیاز به شیر خوردن دارد. توجه والدین در این دوره رشد می‌تواند به تنظیم خواب و سلامت روان کودک کمک کند که در طولانی‌مدت اثرات مثبت آن قابل مشاهده خواهد بود.

منتقدان روش فربر باور دارند گریه طولانی‌مدت کودک در آینده مشکلات گوارشی در پی خواهد داشت. همچنین، احتمال ایجاد صدمه به سیناپس‌های مغز هم وجود دارد. البته در این میان، متخصصانی هم هستند که معتقدند نظر این منتقدان اغراق‌شده است. آن‌ها باور دارند نوزاد در روزهای اول بیشتر مواقع در حال گریه است، بنابراین، گریه باعث صدمات مغزی نمی‌شود. از نظر آن‌ها، روش فربر بی‌توجهی به پریشانی کودک در زمان مشخصی هنگام خواب است، که اگر به‌درستی استفاده و اجرا شود، هیچ مشکلی به وجود نخواهد آمد.

متد فربر و خواب کودکان

مخالفین متد فربر

بیشتر بخوانید: آموزش خواب به کودک ؛ با بهترین روش های آن آشنا شوید

همه والدین با مفهوم اجازه به گریه موافق نیستند. برخی به‌شدت مخالفت خود را ابراز می‌کنند. یکی از والدینی که تجربه خوبی از متد فربر نداشته است، تجربه خود را این‌گونه بیان می‌کند: «ما از طریق یک کتاب با این روش آشنا شدیم و از آن برای فرزند اولمان استفاده کردیم. الان با داشتن چهار فرزند به اشتباه خودم پی می‌برم، استفاده از روش فربر یکی از بزرگ‌ترین پشیمانی‌هایم است. در آن زمان، ما نمی‌دانستیم علت گریه‌های نوزادمان بی‌تمایلی‌اش به خوابیدن نیست، بلکه او درد داشت. بنابراین، این روش را برای والدین کم‌تجربه اصلا توصیه نمی‌کنم.»

یکی از متخصصان، که در زمینه خواب و داروی خواب تحقیقات گسترده‌ای داشته است، نگاه کامل‌تری به روش فربر دارد. این روش فواید کوتاه‌مدت خوبی برای مادر و کودک دارد. همچنین، هیچ مدرکی مبنی بر بروز مشکل در سلامت کودک در طولانی‌مدت وجود ندارد. اما حتما باید از سلامتی کامل کودک مطمئن بود.

توصیه می‌شود روش فربر برای کودکانی استفاده شود که از نظر فیزیکی در سلامت کافی قرار دارند. اگر کودک شما مشکلی دارد، بهتر است ابتدا با متخصص اطفال صحبت کنید. متخصصان می‌توانند راهی درست به شما نشان دهند.

شما از چه روش‌هایی برای خواب کودک  استفاده می‌کنید؟ تجربیاتتان می‌تواند راهنمای خوبی برای مادران جوان باشد، پس تردید نکنید و آن‌ها را در وب‌سایت یا شبکه‌های اجتماعی کودکت با ما در میان بگذارید.