در بیشتر موارد، به زنانی که سعی در باردار شدن دارند، بعد از IUI ، مکمل‌های پروژسترون داده می‌شود تا کاشت جنین بهتر انجام شود و درنتیجه شانس باردار شدن آن‌ها افزایش یابد. روش‌های مختلفی برای مصرف پروژسترون وجود دارد، مانند مصرف خوراکی، استفاده واژینال یا تزریق عضلانی. مکمل پروژسترون در محلول‌های روغنی یا قرص کپسولی موجود است. بااین‌حال، مصرف پروژسترون می‌تواند عوارض جانبی خاصی داشته باشد. هر زن با زن دیگر متفاوت است. بنابراین، تأثیر مصرف مکمل پروژسترون بعد از IUI نیز از فردی به فرد دیگر متفاوت است. بیشتر عوارض جانبی مشابه علائم اوایل بارداری است.

آنچه در این مقاله می‌خوانید:

مکمل پروژسترون چیست؟

هورمون پروژسترون به‌طور طبیعی توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود تا رحم را برای لانه‌گزینی آماده کند و باعث بارداری سالم شود. مکمل‌های پروژسترون داروهای هورمونی‌اند که به ترکیب هورمون پروژسترون شباهت دارند. این مکمل‌ها پذیرش پوشش آندومتر رحم را افزایش می‌دهند. به‌این‌ترتیب می‌توانند احتمال لانه‌گزینی جنین را در دیواره رحم افزایش دهند. علاوه‌براین، این مکمل‌ها از بارداری در مراحل اولیه رشد پشتیبانی می‌کنند تا زمانی که جفت جنین شروع به تولید مقادیر کافی از هورمون پروژسترون کند که این اتفاق هم معمولاً در هفته‌های ۷ تا ۹ بارداری رخ می‌دهد.

پزشکان معمولاً مکمل‌های پروژسترون را در مواردی پیشنهاد می‌کنند که زنان در تولید پروژسترون مشکل دارند یا تحت لقاح داخل رحمی یا IVF (لقاح آزمایشگاهی) قرار دارند.

چرا مکمل پروژسترون بعد از IUI توصیه می‌شود؟

IUI فرایندی است که شامل قرار دادن مستقیم اسپرم درمان‌شده درون رحم است که به آن امکان دسترسی آسان به تخمک را می‌دهد و شانس اتصال آن به تخمک را افزایش می‌دهد. پس از انجام IUI، مصرف مکمل‌های پروژسترون می‌تواند احتمال بارداری را افزایش دهد، زیرا به پذیرش بیشتر رحم برای جایگیری جنین کمک می‌کند. این مکمل‌ها همچنین سیگنال هورمون پروژسترون منتشرشده توسط تخمدان‌ها را تقلید می‌کنند که باعث توقف قاعدگی و رشد بارداری می‌شود. شواهد علمی نشان می‌دهد که پروژسترون، پس از موفقیت در IUI، می‌تواند طول عمر دیواره رحم را افزایش دهد که به احتمال زیاد به تخمک زمان بیشتری برای کاشت خود می‌دهد و درنتیجه بارداری را تقویت می‌کند.

بهترین روش تجویز مکمل پروژسترون چیست؟

پزشکان می‌توانند مصرف پروژسترون را پس از لقاح داخل رحمی به‌صورت خوراکی، از طریق واژن یا با تزریق تجویز کنند. تجویز واژینال احتمال بیشتری دارد که به حداکثر سطح پروژسترون بافتی برسد. بنابراین اکثر پزشکان پس از IUI ترجیح می‌دهند پروژسترون را به‌صورت شیاف یا قرص واژینال تجویز کنند. روش دیگر مصرف پروژسترون به‌صورت خوراکی است که می‌تواند عوارض جانبی بیشتری داشته باشد و همچنین ممکن است به اندازه روش‌های استفاده واژینال مؤثر نباشد. پروژسترونی که به‌صورت تزریق عضلانی تجویز می‌شود نیز بسیار مؤثر است.

برای بیشتر خانم‌ها این سؤال پیش می‌آید که چه زمانی بعد از IUI باید پروژسترون را شروع کنند. پاسخ این است که پزشک بهترین فردی است که با توجه به شرایط هر شخص می‌تواند درمورد دارو و روش تجویز آن تصمیم بگیرد.

آیا مصرف پروژسترون بعد از IUI خطرات و عوارض جانبی دارد؟

برخی از عوارض جانبی مصرف مکمل‌های پروژسترون پس از IUI می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  1. بزرگ شدن سینه

پروژسترون باعث تحریک رشد بافت‌های غده‌ای سینه می‌شود و درنتیجه به تورم و رشد آن‌ها می‌انجامد. بنابراین سینه‌های برخی از بیماران به‌دلیل این افزایش سایز حساس می‌شود. افزایش پروژسترون در دوران بارداری نیز باعث بزرگ شدن سایز سینه می‌شود.

  1. اختلالات گوارشی

مکمل‌های پروژسترون می‌توانند بر سیستم گوارشی تأثیر منفی بگذارند و باعث ایجاد یبوست، حالت تهوع و استفراغ شوند. افزایش سطح پروژسترون در دوران بارداری به‌طور معمول بر معده و روده اکثر زنان تأثیر می‌گذارد.

  1. تأثیرات روانی

مصرف مکمل‌های پروژسترون بعد از IUI می‌تواند اثرات روانی مانند سردرد داشته باشد. درحقیقت پروژسترون می‌تواند به گیرنده‌های مغزی مختلف متصل شود و چنین اثراتی را ایجاد کند. آن‌ها همچنین می‌توانند اثر آرام‌بخشی ایجاد کنند که باعث خواب بیش از حد می‌شود.

  1. واکنش‌های پوستی

در برخی موارد، هنگامی که بیماران پروژسترون را از طریق تزریق عضلانی دریافت می‌کنند، واکنش‌های پوستی رخ می‌دهد. پوست مستعد برآمدگی، جوش و قرمزی در محل تزریق است. همچنین، در روش تزریق عضلانی به احتمال زیاد پروژسترون به پشت بیمار تزریق می‌شود که ممکن است باعث ایجاد درد و گاهی اوقات واکنش آلرژیک شود.

  1. نشت دارو

مکمل‌های پروژسترون که ازطریق شیاف‌ها، ژل‌ها و مصرف واژینال دریافت می‌شوند، اگرچه بدون درد و مؤثرترند، اما می‌توانند منجر به نشت دارو از واژن شوند و برای بیمار آلودگی و ناراحتی ایجاد کنند. به همین دلیل ممکن است بیمار مجبور شود مرتب این ترشحات را تمیز کند. در برخی موارد، بیماران پاسخ منفی به دستگاه حاوی پروژسترون را نیز گزارش کرده‌اند.

مصرف مکمل پروژسترون پس از IUI ممکن است ضروری باشد، زیرا به ساخت پوشش رحم کمک می‌کند و آن را برای لانه‌گزینی جنین مطلوب می‌کند. بااین‌حال، بهتر است برای تشخیص پایین بودن سطح پروژسترون آزمایش دهید. درصورتی‌که بدنتان آن‌قدر که باید پروژسترون تولید کند، ممکن است نیازی به مکمل نداشته باشید. در هر صورت، درمورد اقدامات لازم با پزشک مشورت کنید.