بسیاری از کودکان به این علت خودشان را خیس می‌کنند که الگوی غیرطبیعی کنترل ادرار عادت کرده‌اند.  این امر سبب می‌شود قسمت‌های مختلف دستگاه ادراری نمی‌تواند هماهنگ با هم کار کنند. البته این الگو با یک برنامه آموزشی می‌تواند به الگوی طبیعی تبدیل شود. در این مقاله از کودکت در مورد سندروم اختلال در کنترل ادرار بیشتر صحبت می‌کنیم.

الگوی غیرطبیعی کنترل ادرار چیست؟

الگوی غیرطبیعی کنترل ادرار

برخی از کودکان ادرار خود را برای مدت طولانی نگه می‌داند که باعث فشار بیش از حد به مثانه می‌شود. برخی دیگر از بچه‌ها با آزاد کردن یا همان شل کردن ماهیچه‌های دریچه اسفنکتر هنگام ادرار کردن مشکل دارند، به این ترتیب ماهیچه‌های ماهیچه‌های مثانه به طور گسترده درگیر فرآیند ادرار کردن قرار می‌گیرند و مانع خروج ادرار از مثانه می‌شود.

این الگوهای غیرطبیعی ادرار کردن ممکن است به علت یبوست شدید کودکان هم اتفاق بیفتد. به طور کلی به این موارد سندروم عدم کنترل ادرار  یا همان بی اختیاری ادرار گفته می‌شود.

بیشتر بخوانید: آموزش کنترل ادرار به کودک برای جلوگیری از مشکلات مثانه؟

اثرات منفی ادرار کردن غیرطبیعی

یکی از مشکلاتی که در اثر الگوی غیرطبیعی ادرار کردن و بی اختیاری ادرار ممکن است رخ دهد عفونت است. مثانه در حالت طبیعی در مقابل ابتلا به عفونت مقاوم است چرا که با هر بار ادرار کردن باکتری‌های مضر را از بدن خارج می‌کند. اما اگر ادرار بیش از حد نگه داشته شود یا به خوبی از مثانه خارج نشود این باکتری‌ها ممکن است افزایش یابد و موجب عفونت شود.

همچنین فشار زیاد  تولید شده توسط عضلات مثانه ممکن است مکانیسم یک طرفه جریان ادرار را مختل کند، که به طور معمول این مکانیسم مانع از بازگشت ادرار از مثانه به کلیه ها  می‌شود. این اختلال در مکانیسم همچنان  همممکن است مانع جریان ادرار از کلیه ها به مثانه شود.

ادرار هنگامی اتفاق می‌افتد که با آزاد کردن یا شل کردن ماهیچه‌های دریچه اسفنکتر مثانه را آزاد کنیم. همکاری مثانه و اسفنکتر توسط سیستم عصبی که مرکز آن در مغز قرار دارد و با دقت تنظیم شده است.

ادرار کردن غیرطبیعی و بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار

بچه‌ها در کودکی نمی‌توانند به خوبی بین ماهیچه‌های ممثانه و و دریچه اسفنکتر ارتباط برقرار کنند. با بزرگ شدن کودکان آن‌ها یاد می‌گیرند روی ماهیچه‌های مثانه خود کنترل داشته باشند و ادرار خود را کنترل کنند. آن‌ها این کار را در سال‌های اولیه زندگی می‌گیرند به جای منقبض کردن و فشار آوردن به اسفنکتر و جلوگیری از خروج ادرار ر با کنترل طبیعی روی دریچه اسفنکتر و آزاد کردن آن به راحتی ادرار کنند.

این انقباض اجباری در کودکان برای دفع ادرار یک واکنش طبیعی است و به خودی خود مضر نیست. اما اگر کودکان به انقباض اسفنکتر در برابر مثانه ادامه دهند موجب یک الگوی غیرطبیعی می‌شود که دو ماهیچه در مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند. با گذشت زمان، دیواره مثانه ممکن است به دلیل بزرگ شدن فیبرهای عضلانی به دو تا سه برابر ضخامت طبیعی آن برسد.

بیشتر بخوانید: ۱۲ بازی آموزشی با لگن کودک برای آموزش دستشویی

چه چیزی باعث اختلال در کنترل ادرار می‌شود؟

اختلال در کنترل ادرار به نظر می‌رسد یک اختلال اکتسابی است که علت آن هنوز به درستی روش نیست. از آنجایی که ادرار کردن بیشتر از هرچیزی نیاز به ریلکس کردن ماهیچه‌ها دارد، قابل درک است کودکی که اشتیاق و هیجان زیادی برای برگشت به بازی دارد زمان لازم برای ریلکس کردن ماهیچه‌ها و ادرار کردن به طور صحیح را نداشته باشد.

درمان اختلال در عدم کنترل ادرار

اختلال در کنترل ادرار

از آنجایی که اختلال در عدم کنترل ادرار به طور اساسی به ضعف ارتباط بین ماهیچه‌های مثانه و دریچه اسفنکتر بستگی دارد، راه کلیدی برای درمان آن استفاده از برنامه‌های بازآموزی کنترل ادرار است. رفلکس طبیعی مثانه و اسفنکتر به طور مستقیم به سیستم عصبی بستگی دارد که مانع از باز شدن بی اختیار دریچه اسفنکتر می‌شود. به وسیله بازآموزی کنترل ادرار الگوی غیر طبیعی کنترل ادرار می‌تواند اصلاح شود و الگوی طبیعی کنترل ادرار جایگزین آن شود.

برای موفقیت در بازآموزی مثانه و کنترل ادرار ۲ اصل مهم وجود دارد:

ادرار به دفعات زیاد

تخلیه ادرار به طور کامل

طبق برنامه بازآموزی کنترل ادرار زمان ادرار کردن باید از پیش مشخص شده باشد و با جدیت خاصی به این برنامه عمل شود. به طور کلی، باید در طول روز هر ۲ ساعت یکبار ادرار انجام شود.

توجه کنید این روش تنها در صورتی موفقیت آمیز خواهد بود که مثانه در هر بار ادرار کردن به طور کامل تخلیه شود. اگر انقباض اسفنکتر در هنگام ادرار کردن اتفاق بیفتد ممکن است باعث قطع جریان طبیعی ادرار و انقباض مثانه شود.

توجه به یک برنامه زمان بندی دقیق و سختگیرانه، می‌تواند فشار مثانه را تا سطحی که عضلات بهبود یابند کاهش دهد و باعث عملکرد طبیعی سیستم ادراری شود.